Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παίζουν καθοριστικό ρόλο στη σύγχρονη αντιμετώπιση των παθήσεων του μαστού. O συνδυασμός της μαστογραφίας και του υπερήχου, καθώς και η μαγνητική τομογραφία του μαστού, όταν κρίνεται απαραίτητο, μπορούν να αναδείξουν πιθανές βλάβες. Οι βλάβες αυτές όμως δεν μπορούν να αξιολογηθούν πλήρως μόνο από την απεικόνιση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η βιοψία του μαστού έρχεται να δώσει την απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα: τι ακριβώς είναι αυτό που βλέπουμε;
Τι είναι η βιοψία μαστού;
Η βιοψία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος. Αντίθετα, αποτελεί μια διαγνωστική διαδικασία κατά την οποία λαμβάνεται μικρό δείγμα ιστού από την περιοχή που χρειάζεται διερεύνηση, ώστε να εξεταστεί από τον παθολογοανατόμο. Πολλά ευρήματα που οδηγούν σε βιοψία αποδεικνύονται τελικά καλοήθη. Η ιστολογική διάγνωση, η εξέταση δηλαδή του ιστού της βιοψίας στο μικροσκόπιο, μπορεί να προσφέρει όχι μόνο έγκαιρη αναγνώριση μιας κακοήθειας, αλλά και την απαραίτητη βεβαιότητα ώστε να αποφευχθούν περιττές επεμβάσεις και θεραπείες.
Πώς πραγματοποιείται η βιοψία;
Σήμερα, οι περισσότερες βιοψίες μαστού πραγματοποιούνται με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, υπό απεικονιστική καθοδήγηση, χωρίς να απαιτείται χειρουργική τομή. Όταν η βλάβη φαίνεται στον υπέρηχο, μπορεί να πραγματοποιηθεί υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία, με τοπική αναισθησία και συνεχή απεικονιστική καθοδήγηση της βελόνας. Η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία δεν αφήνει ουλές και δεν περιλαμβάνει την έκθεση σε ιονίζουσα ακτινιβολία.
Τι ισχύει για τις μικροαποτιτανώσεις;
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν οι μικροαποτιτανώσεις, δηλαδή μικρές εναποθέσεις ασβεστίου στον μαστό, οι οποίες συνήθως αναδεικνύονται στη μαστογραφία και ενδέχεται να μην είναι ορατές στον υπέρηχο.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί στερεοτακτική βιοψία υπό μαστογραφική καθοδήγηση, ώστε η βελόνα να οδηγηθεί με ακρίβεια στην περιοχή των αποτιτανώσεων και να ληφθούν δείγματα για ιστολογική εξέταση. Στην περίπτωση της στερεοτακτικής βιοψίας χρησιμοποιείται ειδικού τύπου μαστογραφία με ακτινοβολία χαμηλής δόσης για τον εντοπισμό της βλάβης κατά τη διαδικασία.
Είναι ασφαλής η βιοψία μαστού; Υπάρχει κίνδυνος διασποράς;
Ένας συχνός φόβος των γυναικών είναι μήπως η βιοψία επηρεάσει τον όγκο ή προκαλέσει διασπορά της νόσου. Σήμερα μπορούμε, στηριζόμενοι σε όλο το εύρος της βιβλιογραφίας, με σιγουριά να ισχυριστούμε ότι η διαγνωστική βιοψία του μαστού δεν προκαλεί διασπορά του καρκίνου στον οργανισμό. Οι σύγχρονες τεχνικές πραγματοποιούνται με συγκεκριμένες προφυλάξεις και διεθνώς καθιερωμένα πρωτόκολλα.
Γενικά, η βιοψία μαστού είναι μια πολύ ασφαλής διαδικασία. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ένας μικρός μώλωπας, ένα αιμάτωμα ή παροδική ενόχληση στο σημείο της βιοψίας. Σοβαρότερες επιπλοκές, όπως σημαντική αιμορραγία ή λοίμωξη, είναι σπάνιες.
Η σωστή διάγνωση είναι το πρώτο βήμα
Η βιοψία μαστού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως λόγος πανικού και φόβου, αλλά ως ένα εργαλείο ακριβούς πληροφόρησης. Η ανάγκη για βιοψία δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος, σημαίνει ότι ένα εύρημα χρειάζεται να διερευνηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Σε μια εποχή όπου η εξατομικευμένη ιατρική και η έγκαιρη διάγνωση έχουν καθοριστική σημασία, η σωστή και αξιόπιστη πληροφορία επιτρέπει στη γυναίκα και στον γιατρό της να γνωρίζουν με ακρίβεια τι αντιμετωπίζουν και να επιλέγουν την κατάλληλη αντιμετώπιση, όταν αυτή απαιτείται.
Πάνος Πανίδης
Χειρουργός Μαστού, Γυναικολόγος
Συνεργάτης Γενικής Κλινικής Θεσσαλονίκης