Το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς ή μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo είναι μια σοβαρή πάθηση που προσβάλλει τον καρδιακό μυ και προκαλείται από αιφνίδιο ή/και υπερβολικό stress.
Πόνος στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα παλμών – τα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Ακόμη και οι εξετάσεις αίματος και το ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορούν να δείξουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, στη στεφανιογραφία αποδεικνύεται ότι οι στεφανιαίες αρτηρίες είναι καθαρές, δεν παρουσιάζουν δηλαδή σοβαρή στένωση ή απόφραξη.
Ειδικά στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να διαγνωστούν ως το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς ή μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo, που περιγράφηκε για πρώτη φορά στην Ιαπωνία το 1990. Οι άνδρες και οι νεότεροι άνθρωποι επηρεάζονται λιγότερο συχνά. Ένας έως τέσσερις στους 100 ασθενείς με υποψία εμφράγματος έχουν σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς και περίπου το 90% των περιπτώσεων αυτών είναι γυναίκες. Συνηθέστερα, αλλά όχι αποκλειστικά, εμφανίζεται στη μέση ηλικία, συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών.
Αναφέρεται ως σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς, επειδή συχνά προκαλείται από συναισθηματικούς παράγοντες. Η πολυπλοκότητα και ο κίνδυνος του συνδρόμου έχουν υποτιμηθεί στο παρελθόν. Σήμερα, γνωρίζουμε ότι κάποιος μπορεί να πεθάνει από τη μυοκαρδιοπάθεια αυτή εξίσου εύκολα όσο και από έμφραγμα – το σύνδρομο αυτό πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Τελικά, είναι μια μορφή οξείας μυοκαρδιακής βλάβης, που συνοδεύεται από χαρακτηριστικές κινητικές διαταραχές του μυοκαρδιακού τοιχώματος και μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια.
Το ιστορικό και οι ακριβείς αιτίες δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως, αλλά θεωρείται πως το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς προκαλείται από συναισθηματικό ή/και σωματικό στρες, που σχετίζεται με την απελευθέρωση ορμονών του στρες, όπως η αδρεναλίνη.
Πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι μπορεί να συνυπάρχει δυσλειτουργία του θυρεοειδούς αδένα ή άλλες ορμονικές επιρροές. Υπάρχει επίσης και μια γενετική συνιστώσα. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια σύνθετη αλληλεπίδραση διαφόρων μηχανισμών. Οι επιπτώσεις στην καρδιά ποικίλλουν από ασθενή σε ασθενή και διακρίνονται αρκετοί υποτύποι του συνδρόμου.
Ενώ θεωρείτο για καιρό μια ως επί το πλείστον καλοήθης και προσωρινή πάθηση με αυθόρμητη αποκατάσταση της καρδιακής λειτουργίας εντός ημερών έως εβδομάδων, πρόσφατα διαπιστώθηκε ότι η πρόγνωση δεν είναι πάντα τόσο ευνοϊκή. Σε ένα στα 20 προσβεβλημένα άτομα, το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς μπορεί να είναι απειλητικό για τη ζωή λόγω σοβαρής αρρυθμίας ή καρδιογενούς καταπληξίας, ενώ ο κίνδυνος επιπλοκών αυξάνεται μακροπρόθεσμα. Οι επιπλοκές του συνδρόμου περιλαμβάνουν καρδιακές αρρυθμίες και σχηματισμό θρόμβων στις καρδιακές κοιλότητες, με επακόλουθα θρομβοεμβολικά επεισόδια.
Τα προσβεβλημένα άτομα θα πρέπει να παραμένουν υπό την φροντίδα ενός καρδιολόγου. Αξιοσημείωτο είναι ότι η διάγνωση του συνδρόμου ραγισμένης καρδιάς συχνά καθυστερεί.
Η μαγνητική τομογραφία καρδιάς είναι μια εξαιρετικά πολύτιμη, μη επεμβατική απεικονιστική εξέταση για τη διάγνωση του συνδρόμου ραγισμένης καρδιάς, αλλά και για τη διαφοροδιάγνωση από άλλες παθήσεις που παρουσιάζονται με την ίδια κλινική εικόνα. Επιπλέον, μπορεί να διακρίνει τις επιπλοκές του συνδρόμου, όπως π.χ. να ανιχνεύσει θρόμβο εντός των καρδιακών κοιλοτήτων.
Επομένως, ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στην έγκαιρη διάγνωση του συνδρόμου είναι καθοριστικός.
Αικατερίνη Χρηστίδη
Ειδική Καρδιολόγος
Υπεύθυνη Τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης