Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο συνηθισμένη μορφή αρθρίτιδας και αποτελεί μια εκφυλιστική νόσοτων αρθρώσεων, από την οποία υποφέρουν εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως και βρίσκεται μεταξύ των πιο συχνών χρόνιων νόσων.
Εμφανίζεται κυρίως σε άτομα άνω των 45-50 ετών, άτομα με οικογενειακό ιστορικό, υπέρβαρους, άτομα που πάσχουν από άλλη ασθένεια των αρθρώσεων, όπως για παράδειγμα ρευματοειδή αρθρίτιδα, αλλά και άτομα με παλαιότερους τραυματισμούς στις αρθρώσεις, που καθίστανται έτσι πιο ευάλωτα στη νόσο.
Πρόκειται για φθορά των αρθρικών επιφανειών των οστών που εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου και μπορεί να είναι είτε ιδιοπαθής είτε να οφείλεται σε κάποια άλλη παθολογική κατάσταση.
Ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί απόρροια της φυσικής φθοράς του χόνδρου της άρθρωσης και συνδέεται συνήθως με την επιβάρυνση της άρθρωσης κατά το πέρασμα του χρόνου. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που κάποιοι άνθρωποι, εξαιτίας του γενετικού τους προφίλ, είναι πιο ευάλωτοι στην εμφάνιση της νόσου.
Η οστεοαρθρίτιδα εκδηλώνεται με πόνο, ο οποίος εμφανίζεται συνήθως μετά την κίνηση της άρθρωσης, με δυσκαμψία, συχνότερα όταν η άρθρωση αναπαύεται, με τριγμό κατά την κίνηση της και με οιδήματα, με αποτέλεσμα ο ασθενής να έχει την αίσθηση πως η άρθρωσή του δεν κινείται στο εύρος που κινούνταν στο παρελθόν.
Η οστεοαρθρίτιδα προσβάλλει το σύνολο των αρθρώσεων ιδιαίτερα όμως τις μεγάλες αρθρώσεις όπως αυτές του ισχίου και του γόνατος. Το γόνατο αποτελεί την μεγαλύτερη άρθρωση στο ανθρώπινο σώμα και το ισχίο την δεύτερη μεγαλύτερη που προσβάλλονται πολύ συχνά από οστεοαρθρίτιδα, γι’ αυτό τόσο η επιστημονική κοινότητα όσο και η έρευνα για νέες θεραπείες επικεντρώνονται ως επί το πλείστον σε αυτές.
Η οστεοαρθρίτιδα ισχίου και γόνατος στα αρχικά της στάδια αντιμετωπίζεται συντηρητικά, με αντιφλεγμονώδη αγωγή, φυσικοθεραπεία και εγχύσεις υαλουρονικού οξέος και PRP – θεραπεία έγχυσης πλάσματος πλούσιο σε αιμοπετάλια.
Σε προχωρημένο σταδιο αντιμετωπίζεται χειρουργικά με ολική αρθροπλαστική που στην εξελιγμένη μορφή είναι ελάχιστα επεμβατική.
Με την αρθροπλαστική ισχίου και γόνατος ελάχιστης επεμβατικότητας, επέμβαση που αντικαθιστά τον φθαρμένο χόνδρο των δύο αυτών αρθρώσεων με ειδικά εμφυτεύματα, ο ασθενής μπορεί να ανακτήσει τη λειτουργικότητά του ταχύτερα και να επανέλθει άμεσα στην καθημερινότητά του. Μάλιστα, η εφαρμογή των σύγχρονων τεχνικών σε συνδυασμό με fast track πρωτόκολλα εξασφαλίζει ένα ασφαλές, αλλά και γρήγορο αποτέλεσμα για τον ασθενή που έχει ταλαιπωρηθεί πολύ και έχει δει την ποιότητα της ζωής του να επιδεινώνεται.
Αρθροπλαστική γόνατος
Στην αρθροπλαστική ελάχιστης επεμβατικότητας στο γόνατο, η τομή είναι σαφώς μικρότερη από ότι στο κλασικό χειρουργείο, οι τένοντες γύρω από την άρθρωση δεν επηρεάζονται, ο μετεγχειρητικός πόνος περιορίζεται, η απώλεια αίματος ελαχιστοποιείται, η ενεργοποίηση του γόνατος είναι άμεση και η αποκατάσταση επισπεύδεται, επιτρέποντας στον ασθενή να επιστρέψει στις καθημερινές τους δραστηριότητες συντομότερα. Είναι ενδεικτικό πως ο ασθενής είναι σε θέση να σηκωθεί λίγες μόλις ώρες μετά την επέμβαση και να πάρει εξιτήριο σε μία με δύο ημέρες.
Αρθροπλαστική ισχίου
Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές βρίσκουν εφαρμογή και στην αρθροπλαστική ισχίου, εξασφαλίζοντας μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο, περιορισμένη νοσηλεία, ελάχιστο χρονικό διάστημα χρήσης βοηθημάτων στήριξης και ταχύτερη επάνοδο στην καθημερινότητα. Άλλωστε, σε αυτή την περίπτωση, η ενιαία, μεγάλη τομή του κλασικού χειρουργείου, που φτάνει τα 24 εκατοστά, αντικαθίσταται από μία ή δύο πολύ μικρότερες τομές, μέσω των οποίων ο χειρουργός αποκτά πρόσβαση στην άρθρωση. Με ειδικά σχεδιασμένα εργαλεία, ελαφρύτερα εμφυτεύματα και χωρίς να επηρεάζονται οι ιστοί γύρω από την άρθρωση, η διαδικασία καθίσταται πολύ λιγότερο τραυματική, με αποτέλεσμα ο ασθενής να μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του ακόμα και σε μία ημέρα.
Οι εξελιγμένες, λιγότερο επώδυνες τεχνικές της αρθροπλαστικής ισχίου και γόνατος προσφέρουν τα τελευταία χρόνια ακόμα μεγαλύτερη ποιότητα ζωής σε ανθρώπους που διαφορετικά θα έπρεπε να συμφιλιωθούν με τον πόνο και να καθηλωθούν.
Λάζαρος Ν.Ταγκαλίδης, MD, PhD(c)
Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Συνεργάτης Γενικής Κλινικής Θεσσαλονίκης